Behandeling van epilepsie bij TSC met everolimus

Epilepsie is een aandoening die zich uit in de vorm van aanvallen. Aanvallen ontstaan door een plotselinge, tijdelijke verstoring van de elektrische prikkeloverdracht in de hersenen. Er zijn veel verschillende soorten aanvallen. Ook zijn er veel verschillende oorzaken van epilepsie.

Epilepsie komt bij ongeveer 70% van de mensen met TSC voor. Ongeveer twee derde daarvan krijgt de eerste aanval al voor het vijfde levensjaar. In het eerste levensjaar kan epilepsie in de vorm van zogenoemde ‘salaamkrampen’ optreden; dit zijn snelle korte bewegingen van het hoofdje van je baby, of van de armpjes en beentjes, die eruit zien alsof je baby schrikt. Bij kinderen die al vroeg in hun leven dergelijke aanvallen hebben, is vaak ook de verstandelijke achterstand groter. Artsen adviseren daarom om epilepsie bij TSC snel en goed te behandelen om zoveel mogelijk blijvende schade te voorkomen. Hier zijn diverse medicijnen voor beschikbaar. Ook een operatie of een speciaal dieet behoren tot de behandelopties.

Hoewel inmiddels uit onderzoek duidelijk is dat mTOR-remmers (remmers van een bepaald eiwitcomplex, een voorbeeld is everolimus) een gunstig effect hebben op verschijnselen van TSC zoals goedaardige hersentumoren (zgn. ‘reuscelastrocytomen’ ofwel SEGA genoemd) en angiomyolipomen (bepaalde tumoren in de nier), is het effect van een mTOR-remmer op epilepsie nog minder duidelijk.

Daarom werd in de zogeheten EXIST-1-studie wél gekeken naar de invloed van de mTOR-remmer everolimus op epilepsie als gevolg van TSC. Deelnemers aan deze studie werden echter niet speciaal op epilepsie geselecteerd en achteraf bleek dat de meeste mensen voorafgaand aan de studie geen verschijnselen van epilepsie hadden. Er kon dus ook niet goed worden gekeken naar het effect van everolimus hierop (geen ‘voor-na’ effect te meten).

In een andere, kleinere studie zijn wel bemoedigende resultaten gevonden van everolimus bij epilepsie ten gevolge van TSC. Deze gunstige resultaten moeten echter nog via veel grotere studies waarin everolimus wordt vergeleken met een placebo (nepmiddel) nader worden onderzocht en opnieuw worden bevestigd om er zeker van te zijn dat dit effect klopt.

 

EXIST-3 studie onderzoekt de werkzaamheid van everolimus bij TSC-epilepsie

Inmiddels is de EXIST-3-studie gestart. Hierin wordt gekeken naar de werkzaamheid en veiligheid van everolimus bij mensen met TSC met moeilijk behandelbare partiële epilepsie. Deelnemers worden vooraf goed gescreend op het optreden van epileptische aanvallen. De belangrijkste uitkomst waarnaar gekeken wordt, is bij hoeveel personen het aantal epileptische aanvallen met minstens 50% afneemt.

 

In deze studie is sprake van in totaal 3 groepen die een therapie krijgen. Twee groepen mensen krijgen een verschillende dosering everolimus en 1 groep krijgt een placebo (nepmiddel). De verschillende doseringen everolimus worden onderzocht om zo te kunnen achterhalen bij welke minimale dosering toch nog een gunstig effect gezien wordt, maar waarbij zo min mogelijk bijwerkingen optreden. Er wordt ook vergeleken met een nepmiddel om er zeker van te zijn dat everolimus echt werkt en niet bij toeval een effect gezien wordt. Vanuit het Erasmus Medisch Centrum in Rotterdam zijn er twee deelnemers in de EXIST-3-studie die begeleid worden door Dr. Marie-Claire de Wit, een kinderneuroloog in dat ziekenhuis die volledig gespecialiseerd is in TSC.

 

Wanneer zijn de resultaten bekend?

Aan het einde van 2016 is het eerste moment dat de resultaten van alle deelnemers geanalyseerd zullen worden, dus de officiële uitkomsten en bekendmaking daarvan laten nog even op zich wachten. Zodra mogelijk zullen wij u direct hierover informeren!

 

Geraadpleegde bronnen:

Openbare Concept Richtlijn Tubereuze Sclerose Complex. Gepubliceerd als bijlage van Tijdschrift voor Neurologie en Neurochirurgie, maart 2015.

Kuijpers-de Blieck L, Mulder J, Slinger R. TSC in de verschillende levensfasen. Stichting Tubereuze Sclerose Complex. 2015.

Krueger DA, Wilfong AA, Holland-Bouley K, et al. Everolimus treatment of refractory epilepsy in tuberous sclerosis complex. Ann Neurol 2013;74:679-87.

A Placebo-controlled Study of Efficacy & Safety of 2 Trough-ranges of Everolimus as Adjunctive Therapy in Patients With Tuberous Sclerosis Complex (TSC) & Refractory Partial-onset Seizures (EXIST-3). Te raadplegen op: https://clinicaltrials.gov (NCT01713946).

 

Geplaatst in Dossiers, Lopende onderzoeken, Onderzoeken.