TSC, chloor en prikkelbaarheid: een nieuwe ingang tot verbetering van gedragsproblemen?

TSC, chloor en prikkelbaarheid: een nieuwe ingang tot verbetering van gedragsproblemen?

Dr. Hilgo B. Bruining, Kinder- en Jeugpsychiater, Universitair Medisch Centrum, Utrecht

Veel aandacht bij de behandeling van TSC patiënten gaat uit naar het controleren van epileptische aanvallen, terwijl de cognitieve ontwikkeling al vroeg bedreigd wordt en doorgaans forse chronische leer- en gedragsproblemen ontstaan. Op dit moment zijn er onvoldoende behandelingsmethoden voor deze problemen. Bij autisme en epilepsie wordt aangenomen dat er een verstoorde balans is tussen stimulerende en remmende (via de neurotransmitter GABA) hersenactiviteit en dat deze leidt tot gestoorde gedragsontwikkeling. Het is recent bevestigd dat de verstoorde balans in hersenactiviteit kan samenhangen met veranderingen in chloorconcentratie in neuronen. De remmende werking van GABA is namelijk afhankelijk van chloorniveaus: bij te hoge chloorconcentratie is GABA niet remmend maar stimulerend, een situatie die voor de geboorte normaal is maar daarna moet veranderen door daling van chloorniveaus. Een middel voorheen bekend als plaspil, bumetanide, kan de chloorconcentratie alsnog in hersencellen doen verminderen en zo de remmende werking van GABA versterken. In een pilot studie hebben we bumetanide getest in aan autisme verwante stoornissen en vonden een evident gunstig effect op gedragssymptomen en hersenactiviteit (EEG). Daarnaast hebben we onderzocht of GABAerge anti-epileptische middelen een paradoxaal effect op gedrag kunnen hebben, wat kan wijzen op verstoorde chloorniveaus. De resultaten van deze studies zullen hier gepresenteerd worden aangezien ze direct relevant kunnen zijn voor patiënten met TSC. In operatief verwijderde tubers is namelijk aangetoond dat de chloorregulatie is verstoord en het lijkt dan ook kansrijk om bumetanide ook bij kinderen met TSC te onderzoeken als veilig middel voor verbetering van cognitief en gedragsmatig functioneren.

Referenties relevante/recente publicaties:

van Campen S, Jansen FE, Kleinrensink, NJ, Joëls M, Braun KPJ, Bruining H. Sensory Modulation Disorders in Childhood Epilepsy. Journal of Neurodevelopmental Disorders, 2015

Bruining H, Passtoors L, Goriounova N, et al. Paradoxical benzodiazepine response: a rationale for bumetanide in neurodevelopmental disorders? Pediatrics. 2015

Bruining H, Matsui A, Oguro-Ando A, Kahn R, et al. Genetic mapping in mice reveals the involvement of Pcdh9 in long-term social and object recognition, and sensorimotor development. Biological Psychiatry, 2015

van Diessen E, Senders J, Jansen FE, Boersma M, Bruining H. Increased power of resting-state gamma oscillations in autism spectrum disorder detected by routine electroencephalography. Eur Arch Psychiatry Clin Neurosci. 2014 Sep 3

Bruining H, Eijkemans MJ, Kas MJ, Curran SR, Vorstman JA, Bolton PF (2014): Behavioral signatures related to genetic disorders in autism. Mol. Autism.